Aileler genellikle doktora bir sorun olunca giderler. ‘Temizlemenin en iyi yolu kirletmemek’ denildiği gibi çocuk psikiyatrisindeki en kısa ve ekonomik tedavi koruyucu tıbbi yaklaşımlardır. Çocuğun gelişimine verimli katılımı destekler.
 Çocuk yetişkinden farklı olarak bedensel ve ruhsal olarak sürekli gelişen, değişen, hayatın çeşitli dönemlerine uyum sağlayan bir dönemdir. Ve çocukların kullanma kılavuzu yoktur. Bedensel ve ruhsal gelişimin yolunda gidip gitmediğini kontrol etmek veya hayatın getirdiği değişikliklerden etkilenmesi sağlıklı kılmak için mutlaka değerlendirilmesi gerekir. Hiç değilse nasıl akranlarından daha zayıf veya kısa kalınca çocuk doktoruna soruluyorsa, konuşma gecikmesi, farklı ve uygunsuz davranışları ortaya çıkarsa, yaşından beklenenden farklı bir şeyler görüyorsak danışmanlık alma zamanı gelmiştir.
 Çocuk psikiyatrisinden belli yaş ve yaşam olayları sırasında danışmanlık almak özellikle gereklidir. Yeni arabanızı alınca size kaç kilometrede bir bakıma girmeniz gerektiğinin söylenmesi gibi.

         
Çocuklarda danışmanlık almanın yardımcı olacağı dönemler.
• 1–2 yaş arası; çocuğun gelişimi ve yemek, uyku, iletişim, davranışlarla ilgili çok hızlı ve sancılı bir değişim dönemidir.
• 3–4 yaş arası; bireyselliği, sosyalleşme, kendini ifade etme ve inatçılık karakter renklerinin oturması. Yuvaya başlamasının uygunluğu ve ya yapılması gerekenler.
• 5 yaş okul olgunluğunu sağlama anaokuluna hazırlık.
• 6 yaş okul olgunluğunun değerlendirilmesi
• 7 yaş akademik uyum, bireysel olarak toplumda var oluş, sorumluluk alma ve problem çözebilme yeteneklerinin değerlendirilmesi.
• 10–11 yaş ön ergenlik değerlendirilmesi
• 12–13 yaş ergenlik, kimliğin değerlendirilmesi, eğitim ve meslek eğitimi ile ilgili tercihler öncesi değerlendirme.
 
Ergenlikten erişkin olana kadarki dönemde çocuk psikiyatrisine başvuru çocukla iş birliği ve ortak sebepler veya sorunların tarafları etkilemesine göre gelişir, örneğin anne-kız çatışması, birçok erişkindeki psikiyatrik hastalığın başlangıcına ait bulguların renkleri, akran grupları, özgürlük ve sınır belirleme, üniversiteye hazırlık gibi stresli süreçler…
 
Bu koruyucu değerlendirme ve danışmanlık sırasında çocuğun nöro-psikolojik gelişimi, çocuğun yaşına uygun sağlıklı ruhsal gelişim içinde olup olmadığı, zayıf yönlerinin belirlenip güçlendirilmesi, hatalı eğitim ve tutumların düzeltilmesi, dönemsel-hassas alanlar, uygun sağlıklı iletişim kurma, yeteneklerin geliştirilip, gelişimi desteklemek için neler yapılacağı, gereken egzersizler, davranışlar, oyunlar konusunda bilgi alınır.

Belirli dönemler dışında da çocuğun akranlarından veya kardeşlerinin o yaştaki hallerinden farklı bir yapılanma görülürse bu önemlidir. Bazı yaşlarda normal ve gerekli olan davranışlar belli yaş ve dönemlerde uygunsuzdur. 6–12 ay arası bir bebek ailesi dışında tanımadık birine gidince huzursuzlaşır, ağlar. Bu bir sosyal fobi değil tersine bağlanmanın, tanıdıkları ayırt edip uygun duygusal tepki verme yeteneğinin sağlıklı işlediğini gösterir. Tersine umursamaz hatta memnun olursa ‘ne sosyal çocuk’ denilmez bir sorun mu var diye gözleme alınır. Birinci sınıfta anneden ayrılamama, sürekli tanıdık birilerini yanında isteme ise eğitimi olumsuz etkileyecek bir problemdir.
2 yaşında bir çocuğun tüm gördüklerini benim diye talep edip alması doğaldır. ‘Paylaşmayı bilmiyor’ denilemez, 4–5 yaşından sonra ise alabilmek için vermesi gelişmeye başlar.  
Muayenede çocuk aşağıdaki yönlerden değerlendirilir:  Fiziksel Gelişim (boy, kilo, duruş, izleme, bakma…)
Hareketsel Gelişim (parmaklarını kullanma, ince el becerileri, sakarlıkları, düğme ilikleme, tek ayakla zıplama, bisiklete binme…)
Dil Gelişimi (Kelimeleri söyleyebilme, objeleri isimlendirme, ayırt etme, anlama, anlatma, komut alma, sözle tarif edileni hareketle gösterme veya davranışı kelimelerle sıralıklı tarif edebilme…)
Sosyal-Duygusal Gelişim (iletişimde göz-göze bakma, gülümsemeye cevap verme, uygun yerde korku ve sevinci duyguları ifade edebilme, bağlanabilme ve ayrılmaya tepkisi, ilişki kurma tarzı, utangaçlık, sorulara cevap verme, selamlaşmaları, kendi hakkını arama, kendini ifade becerisi, kendine güveni, etrafı önemseme derecesi, empati yapması…)
Zekâ gelişimi (algılama, aklında tutma, dikkatini verme, uyaranlar içinde istediğine yoğunlaşabilme, sıraya koyma, öncelik belirleme, zaman boyutuna paralel gerektiğinde dikkati geri çekip başka şeye yoğunlaşabilme, bilgisini başka yerde kullanabilme, merak etme, uygun sorular sorma, farklılığı-benzerliği değerlendirme, sınıflandırma, gerçeği değerlendirmesi…)  
Ruhsal muayenesi, gelişim dönemine göre yorumlanır. Tüm bu değerlendirme için başta çocuğu en iyi tanıyan anne-babadan ve okuldaki öğretmenlerden bilgi alınır, gerekli olursa çeşitli nöro-psikolojik testler, zekâ incelemesi yapılır, Resimler, okuma yazma incelemeleri, aileye ve ya çocuğun kullanacağı anketler, daha küçük çocuklarda oyun oynarkenki tutumların yorumu, çocuğun yaşına uygun etkileşim çerçevesinde değerlendirilir.

“Emzirmenin tamamlanmasını isteyen kimse için anneler çocuklarını iki tam yıl emzirirler”

Annenin süt vermesi hem kendi sağlığı hem de bebeğin sağlığı açısından fevkalâde önemlidir. Ne çare ki materyalist bazı hekimlerin mama sanayicileriyle ortaklaşa propagandası yıllar boyu anne sütünü yermiş, adeta istihza konusu olmuştur. Ne var ki son yıllarda bilim, anne sütünün mucizevî hikmetini anlamış, hatta Dünya Sağlık Teşkilatı anne sütü aleyhindeki çirkin porpagandaları yasaklamıştır.

Ayet-i Kerimeyi yorumlarken bilim açısından aşağıdaki soruları cevaplayacağım

1- Anne sütü bebeğe neler getirir?
2- Emzirmenin aralıkları ve süresi ne olmalıdır?
3- Emzirme anneye neler getirir?

Şimdi sıra ile bu soruları cevaplayacağım.

1- Anne Sütündeki Hilkat

Bilindiği gibi insan, beslenmesi açısından üç temel besinle fosfor ve vitaminlere muhtaçtır. Anne sütünde tüm bu maddeler yani protein, şeker, yağ, fosfor ve vitaminlerin tümü mevcuttur. Ancak sütün önemli özelliği, bu maddeleri çok ahenkli bir nisbet ve ölçü çerçevesinde getirmesidir. En mühim yapı sırrı da yağ moleküllerinin çok ince ve küçük parçacıklar halinde süte dağılmış olmasındadır.

Anne vücudunun yapısı ne olursa olsun ANNE SÜTÜ BİR MİLYARDERİN SOFRASINDAN DAHA ZENGİN HAZIRLANMIŞTIR. Özellikle altı aylığı kadar bebeğin tüm vitamin ihtiyacı fazlasıyla anne sütünde mevcuttur.

Bu çağlardaki bebeğe C VİTAMİNİ VERECEĞİM DİYE, elinde meyve suyu sıkacağı ortada telaşla dolaşan anne ve babalara gerçek bilim gülüyor.

Şimdi size anne sütünün akıl almaz bir özelliğinden bahsedeceğim.

Anne sütünde bebeği ilk altı ayda tüm mikroplu hastalıklardan koruyan bağışıklık maddeleri (antikorlar) vardır. Hatta kızamık geçirmemiş annenin sütünde, bebeği kızamığa karşı koruyan antikorlar vardır. Bunun biyoloji mantığı ile izahı mümkün değildir. Bu ancak İlahî bir hikmet ve insana Allah’ın verdiği değerdir.

Bazı ateist bilim adamları, anne sütünde demir az diye ortaya çıkıp şaklabanlık yapmışlardır. Halbuki son yıllarda anlaşılmıştır ki, bebeklik çağında kan, karaciğerde yapılır (yetişkinlerde kan kemik iliğinde yapılır), ve bebek karaciğerinde, daha anne rahminde iken demir depo edilmiştir. Bu yanlış görüşten yola çıkarak bebeklere demirli ilaçlar vermek bebekleri ömür boyu bağırsak nezlesine mahkum etmektedir.

Bebeğin özellikle ilk altı ayda yalnız sütle beslenmesi gereği biyolojik bir zorunluluktur. Zira normal sindirim faaliyetinin merkezi olan karaciğer, bebeklerde büyük ölçüde kan yapmakla meşguldür. Ayrıca bebek, besinleri enerji amacından ziyade, büyüm-gelişme amacıyla kullanır. Bu yüzden gerekli besin türlerini ve vitaminleri seçmek imkansız gibidir. Tıbbın tanıdığı birkaç vitamin dışında 50′den fazla vitamin olduğunu biliyoruz. Bu nedenle de bebeğin gelişme ve büyümesi ilahî kudret tarafından sütle garantili bir kontrole alınmıştır. Bu ilahî nimeti bir çeyrek akılla taklide kalkmak ok ve yayla uzay savaşı yapmaya benzer.

2- Emzirme Aralıkları ve Süt Verme Süresi

Anne sütüyle beslenenlere ateistlerin bir ambargosu da dört saatte bir emzirme kuralıdır. Bu kuralı normal sindirim süresini düşünerek uydurmuşlardır. Halbuki son yıllarda yapılan incelemeler göstermiştir ki süt 45 dakikada tamamen hazm olunur. Bu süre tamamlanınca telepatik bir refleksle anne memesinde süt salgısı ılımlı bir şekilde artar ve normal olarak bebek de açlık duygusu ile ağlamaya başlar. Tüm bu olaylar biyolojik bir kompitür sistemidir ve de süreler fazla uzaklaştıkça bebeğin midesi asit dolar, sindirim sistemi altüst olur. Hatta bu yüzden ilerde ülserlerin bile olacağı varsayılmaktadır.

Emzirme süresine gelince: Anne sütünün kıymetini yeni anlamaya başlayan tıp, buna tamamen sebebsiz bir süre tayin etmiştir. Dokuz ay… Halbuki emzirmenin temel mantığı iki esasa dayanmaktadır.

a) Karaciğerin kan yapması dolayısıyle çok yüklü oluşu ve bu yüzden süte olan zorunlu ihtiyaca… Bu süre karaciğerin kan yapımında geri plana çekilmesi iki tam yıl kadardır. Bu nedenle emzirme iki yıl sürmelidir.

b) Gelişmenin en önemli safhası gerçek bipyolojik maddelere olan ithiyaç süresi yin8e iki yıldır. Zira tıp bebeğin ilk iki yılda yapacağı gelişmenin en önemli devre olduğunu kesinlikle kabul etmektedir.

İşte Kur’ân’ın bu âyetinde gizli bir başka mucizesi:

“Emzirme iki yıl olmalıdır”…

Bazı ateistler çatlasın diye bir noktayı daha hatırlatmak isterim. İslamiyetten önce Ortadoğu toplumlarında emzirme 4-5 yıldı…

Emzirme konusunda son bir noktaya daha değinmek istiyorum. Çocuklarda ruh hastalıkları ile ilgili yapılan çalışmalardan anlaşılmıştır ki, bir insanın ruh sağlığının sağlam olması için annesini 2 yıl emmesi şarttır. Bütün dünyada bukonuda yapılan bir araştırmada Endonezya ve Filipinler’de hiç bir çocukta ruh sağlığı sorununa rastlanmamış ve bilim heyeti bu müthiş gerçeğin nedenini, çocukların iki yıl anne sütü aldığını ve daha küçükken bir güven duygusu ve şefkat kazandıklarını bulmuştur.

3- Emzirmenin Anneye Getirdiği Nimetler

a) Meme guddelerenin sağlıklı çalışması olayı:

Bütün dünya sağlık merkezlerinde yapılan istatistikler göstermiştir ki, yavrularına özellikle 1-2 yıl süt veren annelerde meme kanseri çok az görülmekte, aksine süt vermeyen anneler meme kanserine karşı 1 nolu risk altında sayılmaktadır.

Yalnız bu nedenle annelerin bebeklerine 1-2 yıl süt vermeleri kanserden korunma maddeleri arasında yer almaktadır.

b- Anne vücudunda emzirme sırasında meydana gelen biyolojik yenilenme:

Süt veren annede karaciğer tam kapasite ile çalışır. Bu sayede anne vücuunun bütün kimyasal sorunları elden geçmiş olur. Bundan başka annenin kan yapısında tüm gerekli maddeler karışmak zorunda olduğundan annenin hücreleri emzirme sırasında eksikliklerini giderir. kYineanne, emzirme sırasında hipofiz bezi salgılamasının tam kontrolünde kolduğundan genel hormon yapısı ahenkli çalışır.

HALUK NURBAKİ

Günümüzde bebek bakımı ve eğitimi konusunda geleneksel alışkanlıklardan hızla vazgeçiliyor.Peki bebek eğitiminde bilinen doğru ve yanlışlar nedir?

Profesör Dr. Hilal Mocan tarafından bebek ve çocuk eğitimi konusunda yapılan değerlendirmede şu sonuçlara varıldı:

Erkek çocuklara tuvalet eğitimini anne verir… YANLIŞ. Babanın vermesi gerekiyor. Erkek çocuk, tuvalete babayla gidecek, ayakta ve oturarak tuvaletin nasıl kullanıldığını öğrenecek. Tuvalet terbiyesi yaşı çocuktan çocuğa değişebilir. 2 yaşına kadar beklenebilir.

Yeni doğmuş bebeklerin tırnaklarıyla yüzlerini çizmemeleri için eldiven giymeleri şarttır… YANLIŞ.
Tam tersine yeni doğmuş bebekler için dokunabilmek çok önemli. Özellikle de anneye. Dokunamazsa, annesiyle kuracağı bağda eksiklik olabilir.

Uyku zorluğu çeken çocuğun rahatlayabilmesi için akşamları Tylenol vermek iyidir… YANLIŞ.
Doktor tarafından tespit edilen bir rahatsızlığı varsa ya da diş ağrısı çekiyorsa verilebilir. Onun dışında olur olmaz ilaç vermek iyi değildir.

Bebeğe 6 aya kadar anne sütüyle birlikte su da verilebilir… YANLIŞ.
Sadece anne sütüyle besleniyorsa ve iyi gelişiyorsa, su verilmemeli. Anne sütünün içinde hücreler var, deniyor ki anne sütüyle birlikte ekstra bir gıda verilirse -ki bu su da olabilir- bu hücrelerin fonksiyonunda azalma ve değişme olabiliyor.

Bir bebeğe doğduğu anda su ya da şekerli su verilebilir… YANLIŞ.
Doğduğu anda ve onu takip eden ilk yarım saatte, annenin göğsüne konmalı. Bu durum, süt salgılama refleksini inanılmaz derecede artırır ve sütün daha iyi gelmesini sağlar.

Yürüyen, ortalıkta koşan bir çocuğu hálá emziriyor olmak, yakışık almaz… YANLIŞ. Böyle bir şey söz konusu bile değil. Eskiden anne sütü verilme süresi 1 yaşına kadardı, şimdi 2’ye kadar verilebilir deniyor. Bunun nedeni, anne sütü, MS ve bazı nöroljik hastalıkların erken yaşta oluşmasını engelliyor.

Çocuk 1 yaşından geldikten sonra sütün besin değeri azaldığı için emzirmenin bir manası yoktur… YANLIŞ. Zaten 1 yaşında sonra anne sütü, besin değeri için değil, organ hayatiyetini sağladığı için ve bağışıklık sistemine katkısı nedeniyle verilir. Bir yaşından sonra anne sütü, bebeğin vücut organlarının ömrünü uzatıyor, onları daha sağlam kılıyor.

Her ağladığında kucağınıza almayın, kucak bebeği olmasın, şımarmasın… YANLIŞ.
Alın. Sık sık alın. Alabildiğiniz kadar alın. Sevgi bebeği olsun.

Bazı çocuklar doğuştan agresiftir… DOĞRU.
Bence bazı çocuklarda doğuştan şiddete yatkınlık olabiliyor. Tabii çocuğun hiperaktivite yönünden de değerlendirilmesi gerekiyor. Bir de yaş grubuna bakmak lazım. 2 yaşındaysa, “Terrible 2″ diye bir şey var, “2 yaş sendromu” olarak adlandırılıyor. 6 ay kadar aksi, geçimsiz, her şeye itiraz eden çocuklar haline geliyorlar. Ama geçiyor.

Çocuğunuzu yatağınıza almayın, kendi yatağında uyumaya alışmalıdır… DOĞRU.
Ama yatak olarak doğru, oda olarak değil. İlk 6 ay, ebeveyn odasında kendi yatağında kalabilir.

Bir yaşından sonra ateş düşürmek için erkek çocuklara fitil kullanmayın… YANLIŞ.
Kullanabilirsiniz. Ama fazla sık olmamalı. Ateş düşürücü şurup daha kolay uygulanıyor.

Kabız çocuklarda fitil kullanılması iyidir… YANLIŞ.
Önemli olan bağırsak ritmini ayarlamaktır. Karın masajı, tavsiye edilen yaklaşımların başında gelir.

“Yan yatır evladım, kusarsa boğulmasın…” DOĞRU.
Bebekler, daha önce karın üstü yatırılıyordu ama bu pozisyonda bebek ölümlerine daha çok rastlandı. Sol yan, sağ yan ve sırt üstü daha tercih edilen pozisyonlar. Ama anne- baba, çocuğu görüş mesafesinde tutuyorsa, karın üstü yatırmakta da bir mahzur yok.

“Sırt üstü yatırma kafası düz olur…” DOĞRU.
Sürekli sırt üstü yatırılmamalı, arada pozisyon değiştirilmeli.

6 aydan sonra çocuklar, ekmek yemelidir… DOĞRU.
Beyaz da olabilir, kepekli de. Ama tam buğday ekmeğine 2 yaşından sonra geçilmelidir. Kilo almayı yavaşlatabilir.

Göbek bağı düştükten sonra antiseptik toz sürülüp, kapalı tutulmalıdır… YANLIŞ.
Mikrop kırıcıyla (antiseptik solüsyon) silip, açıkta bırakmak lazım.

Bebeğe 2 yaşına kadar ayakkabı giydirilmemelidir… DOĞRU. Eskiden çocuk yürümeye başladığı anda “ilk adım ayakkabısı” giydirilirdi. Ortopedik yapıda olması istenirdi. Ama görüldü ki yalın ayak yere basarsa, ayak taban kasları daha iyi gelişiyor. Bu nedenle çocukların yalın ayak dolaştırmak istiyoruz. Ya da çorap tarzı bir şeylerle. Ama ayakkabının bir kıyafet tamamlayıcısı olmasında bir mahzur yok. O ayakkabı da şöyle bir şey olmalı: Avucunuzun içine alınca kıvırabileceksiniz. 2 yaşından sonra ise ilk adım ayakkabıları öneriliyor, onların da bileğe kadar olanları…

Çocuğa 1 yaşına kadar inek sütü verilmemelidir… DOĞRU.
Eskiden bir aylıkken başlanabiliyordu. Ama şimdi içindeki bir maddenin alerji yapabileceği biliniyor. O yüzden verilmiyor. İkincisi inek sütü, bağırsaklarda gizli kanama ve kansızlığa yol açabiliyor. Üçüncüsü içinde omega 3 ve omega 6 metabolitleri yok, onun için beyin hücreleri, sinir sistemi ve görmeyi sağlayan retina tabakası iyi gelişemiyor. Son olarak, yağ bileşimi anne sütüne göre farklı ve hazmı zor. Ve inek sütü, iyot ve çinkodan fakir, bu durum zihinsel gelişmeyi negatif etkileyebilir ve çinko azlığı nedeniyle bağışıklık sistemi desteklenemez.

1 yaşına kadar bal verilmemelidir… DOĞRU.
Şu andaki beslenme prensiplerine göre verilmemesi gerekiyor. Nedeni içinde çocuğa dokunabilecek bir toksinin bulunması ihtimali. Ben bu yasağın abartıldığını düşünüyorum.

Çocuğu 1 yaşına kadar çikolata, tatlı ve tuzlu gıdalardan uzak tutmak gerekir… DOĞRU.
Sıfır tuz, sıfır şeker. Hiç yok. Çünkü yüklenme yapıyor. Damar ve böbrek fonksiyonları bakımından ikisinden de uzak durmak gerekiyor.

Kabız bebeklerin poposuna zeytinyağı sürmek iyidir… YANLIŞ.
Esas olan bağırsak ritmini düzenlemektir. Çatlak varsa, ılık oturma banyoları ve ağrı kesiciler kullanılabilir.

Erkek çocukları, kadın kuaförüne götürmek yanlıştır… DOĞRU.
Çocukların cinsiyet kavramlarını oluştururken dikkatli olmak gerekiyor. Diye düşünüyorum.

Erkek çocukların saçlarını uzatmak kimlik karmaşasına sebep olur… DOĞRU.
Olabilir. Çocukların kimlik yapılanması dönemlerinde (0-5 yaş) her şeye dikkat etmek gerekiyor.

Çok bilen anne sendromu diye bir şey vardır… DOĞRU.
Her şeyi didik didik okuyup, araştırıp kendi başına senteze gitmemek lazım. Kendini geliştirmesinde, genel kültürünü artırmasında bir mahzur yok ama güvendiği bir doktora danışmak uygun olur.

Çocuğu ayakta sallamak iyi değildir… YANLIŞ. Sallanabilir. Küçük ritmik hareketler anne karnındaymış hissi verdiği için, huzur getirir, çocuk gevşeyip uyuyabilir.

Çocuk her gün yıkanmalıdır… YANLIŞ.
Böyle bir mecburiyet yok. İstenirse her gün, istenirse iki günde ya da üç günde bir…

Çocuk 4 aydan sonra diş fırçalamayı adet edinmelidir… YANLIŞ.
Dişin ortalama çıkış zamanı 6 ay. O zamana kadar diş etleri karbonatlı suyla temizlenebilir. Bir bardak suda, bir çay kaşığı karbonat eritilecek. Gazlı bezle bu su, diş etlerine uygulanacak. 1 yaşından sonra bebekler için özel üretilmiş diş fırçaları ve özel diş kremleri kullanılabilir.

Çocuğunuzun bırakmasını istediğiniz şeyi kötüleyebilirsiniz… YANLIŞ.
Çocuklarla büyük insanmış gibi konuşun. “Bu emziği bırakman senin için iyi olacak!” gibi.

Tek çocuksa mümkün olduğu kadar sosyal yetiştirmeye gayret edin, arkadaşları olsun, yuvaya gönderin… DOĞRU.
Ama ben tek çocuk yerine, imkanlar el veriyorsa, en az iki çocuk öneririm.

2 yaşından önce yuvaya gitmesi uygun değildir… DOĞRU.
Oyun grubuna gidebilir. Ama full time yuva için erken. Gerçi Atalay Yörükoğlu Hocamız, “3 yaşına kadar en kötü bakıcı bile, en iyi yuvadan iyi” derdi. Ama şimdiki çocuklar farklı, tolore edebiliyorlar. Ben 2 yaşından sonra yuvaya gitmelerinde bir sakınca görmüyorum.

Çocuğunuzu doğada özgür bırakın, bağışıklık sistemi gelişsin, toprak yesin, çim ısırsın, mikroplarla tanışsın… YANLIŞ. Hele toprak yemesi, direkt olarak demir eksikliğiyle ilgili bir belirti olabilir. Çocuğa parazit geçebilir. Her ülkenin genetik yapısı farklıdır. Rusya’da çocukları buzun için koyarlar, bir şey olmaz, bizde yağmura çıkar zatürree olur.

Çocuğu kat kat giydirmek iyidir… YANLIŞ.
Kışın 3 ince kat yeter. Yazın tek kat.

Bir aylık çocuğa muhallebi vermek faydalıdır… YANLIŞ. Kesinlikle yanlış. Ek gıdalara geçiş döneminde verilir, en erken 4. aydan sonra tolere edebilir.

“Akşamları pirinçli gıdalar ver, uyanmaz…” YANLIŞ..
4. ayın bitiminden itibaren sütlü pirinçli mamalar verilebilir. Karbonhidrat miktarı yüksek olduğu ve daha tok tuttuğu için bebek rahat uyur. Ama bebek obezliğe yatkınsa, hiç verilmeyebilir.

“Şişmansa çocuğunuz, yürüteçten uzak dursun!”… DOĞRU. Kalça eklemlerine basınç gelebilir.

Kök hücre için kordon kanı mutlaka alınmalıdır… YANLIŞ..
Gerçi tartışmaya açık bir soru ama ben şahsen çok gerekli olduğunu zannetmiyorum.

2 yaşın altındaki çocuklara televizyon izlettirmenin faydası vardır… YANLIŞ.
Kesinlikle seyretmemeliler. Çocukların dikkat süresi 0-3 yaş arasında yapılanıyor. Eğer televizyon seyrederlerse, dikkat süreleri yeteri kadar uzun olamıyor. Baby Einstein gibi filmler izlettirebilirsiniz. O da günde maksimum bir saat. O tür filmler çocukların IQ skorunu 5-6 puan yükseltebilir. Ama evde teke tek oyun oynarsanız da IQ skorları yükseliyor.

“Kaliteli zaman” diye bir şey vardır… DOĞRU.
Ama çocuğunuza ayırdığınız bu kaliteli zaman, günde 1 saatse, o 1 saate sadık kalın. Değiştirmeyin, azaltmayın. Çünkü bunu yaptığınız takdirde, çocuk kendini ikinci plana itilmiş hissediyor. Size olan güveni de sarsılıyor.

5- 6 aydan sonra pekmez yararlıdır… DOĞRU.
Kahvaltıya koymak gerekir. Kandaki hemoglobin oranını yükseltir. Ve demir düzeyini pozitif olarak etkiler.

“Emzik verme, dişleri yamuk olur…” YANLIŞ.
Eskiden böyle denirdi ama şimdi 2 yaşına kadar emziğin diş ve çene yapısını bozmadığı biliniyor. Ama 2 yaşından sonra devam edilmemeli.

1 yaşından sonra flor takviyesi yapılmalıdır… DOĞRU.